Phương pháp dễ dàng

Mục tiêu của cuốn sách này là đưa bạn đến một cách nhìn hoàn toàn khác về rượu bia. Không giống những phương pháp “cai rượu” quen thuộc — những cách khiến bạn có cảm giác như phải leo lên một ngọn núi khổng lồ, rồi sau đó sống trong nhiều tuần, nhiều tháng với sự thèm khát, bứt rứt và chịu đựng. Với phương pháp này, bạn bắt đầu ngay trong trạng thái nhẹ nhõm, như thể vừa đặt xuống một gánh nặng vốn không hề cần thiết ngay từ đầu. Và từ đó, khi nhìn lại quãng thời gian mình từng lệ thuộc vào rượu bia, bạn sẽ thấy khó hiểu: vì sao mình lại từng nghĩ rằng thứ đó quan trọng đến vậy? Bạn sẽ nhìn những người vẫn còn mắc kẹt trong nó với sự cảm thông, chứ không phải ghen tị.

Trừ khi bạn chưa từng lệ thuộc (và chỉ đọc vì người khác), hoặc bạn đã hoàn toàn thoát ra, còn nếu bạn vẫn đang ở trạng thái “cai tạm”, “uống ít lại”, hay “kiêng được bao lâu hay bấy lâu”, thì bạn không nên cố gắng bỏ rượu bia ngay từ đầu. Điều này nghe có vẻ ngược đời. Nhưng hãy hiểu rõ: cuốn sách này không yêu cầu bạn phải chiến đấu. Việc cố gắng bỏ quá sớm không mang lại lợi ích gì. Khi bạn tiếp tục đọc, chính cảm giác thèm uống — cái được gọi là “ham muốn” — sẽ tự suy yếu, vì lý do tồn tại của nó đang dần bị tháo gỡ.

Nhiều người không bao giờ đọc hết những cuốn sách kiểu này vì họ có cảm giác mình đang chuẩn bị cho một sự hy sinh. Có người chỉ đọc mỗi ngày vài trang, như thể đang trì hoãn một bản án. Nhưng hãy nhìn thẳng vào sự thật: bạn có gì để mất? Nếu đọc xong mà bạn vẫn không thoát khỏi rượu, bạn cũng không tệ hơn hiện tại. Ngược lại, khả năng bạn nhìn ra bản chất vấn đề là rất lớn. Đây là một “canh bạc” mà bạn không phải trả giá, nhưng xác suất thắng lại rất cao.

Nếu bạn đã không uống rượu trong vài ngày hoặc vài tuần, và nhận thấy rằng cơn thôi thúc không còn mạnh như trước, thì đừng cố “uống lại để thử”. Trong trường hợp đó, về mặt thực tế, bạn đã không còn lệ thuộc nữa; chỉ là nhận thức của bạn chưa theo kịp điều đó. Hãy tiếp tục đọc. Đến cuối cuốn sách, bạn sẽ hoàn toàn thoải mái với thực tế rằng rượu bia không còn giữ vai trò gì trong đời bạn.

Phương pháp này khác hẳn những cách tiếp cận quen thuộc, vốn thường dựa trên suy nghĩ đại loại như sau:

“Nếu tôi cố gắng chịu đựng cuộc sống không có rượu, thì đến một lúc nào đó sự thèm muốn sẽ biến mất, và tôi sẽ lại tận hưởng cuộc sống.”

Nghe có vẻ hợp lý. Và mỗi ngày vẫn có rất nhiều người đang cố gắng sống theo cách đó. Nhưng nếu nó thực sự hiệu quả, thì nghiện rượu đã không phổ biến đến vậy. Sở dĩ cách này thất bại không phải vì người ta “yếu”, mà vì nó sai ngay từ gốc.

Trước hết, vấn đề không nằm ở việc ‘ngừng uống’.

Thực tế là mỗi lần bạn uống xong, bạn đã ngừng uống rồi. Ngày đầu tiên luôn là ngày dễ nhất. Ai cũng có thể nói: “Hôm nay tôi không uống nữa.” Ai cũng có lý do rất chính đáng vào lúc đó. Vấn đề không nằm ở ngày đầu, mà là ngày thứ hai, ngày thứ mười, hay khoảnh khắc quen thuộc khi bạn nghĩ: “chỉ một ly thôi”, “uống cho đỡ căng”, và vòng lặp lại bắt đầu từ đầu.

Thứ hai, việc liên tục nhấn mạnh vào tác hại và sức khỏe thường làm nỗi sợ lớn hơn, chứ không làm việc thoát ra dễ hơn. Bạn vừa sợ rượu bia, vừa sợ cuộc sống không có rượu bia. Hai nỗi sợ này đối nghịch nhau, và bạn bị kẹt ở giữa, không tiến lên được.

Thứ ba, chính những ‘lý do để bỏ’ lại khiến việc bỏ trở nên khó khăn hơn. Vì hai điều. Thứ nhất, bạn tin rằng mình đang phải từ bỏ một thứ mang lại khoái cảm, sự thư giãn, hay một chỗ dựa tinh thần. Thứ hai, bạn bị cuốn vào câu hỏi tại sao nên bỏ, mà không bao giờ dừng lại để hỏi: rượu bia thực sự mang lại cái gì?

Với phương pháp này, hãy tạm gác lại mọi lý do bạn từng dùng để ép mình bỏ rượu. Thay vào đó, hãy nhìn thẳng vào vấn đề: rượu bia — tức là một dạng khoái cảm nhân tạo và một cái nạng tinh thần giả tạo. Và hãy tự hỏi ba câu hỏi rất đơn giản:

1. Rượu bia thực sự mang lại điều gì cho tôi?
2. Tôi có thực sự thích nó không, hay tôi chỉ đang làm dịu một cảm giác khó chịu do chính nó tạo ra?
3. Tôi có thực sự cần duy trì một lối sống tự làm mình mệt mỏi, cả về tinh thần lẫn thể chất, chỉ để tiếp tục điều này không?

Sự thật là: rượu bia không mang lại bất kỳ lợi ích nào. Không phải là “tác hại nhiều hơn lợi ích”, mà là không có lợi ích. Cái được gọi là khoái cảm chỉ là sự chấm dứt tạm thời của cảm giác bồn chồn, lo lắng và thiếu hụt — những cảm giác do chính sự lệ thuộc vào rượu tạo ra.

Hầu hết những người lệ thuộc đều tìm cách hợp lý hóa việc uống của mình. Nhưng khi soi kỹ, tất cả những lý do đó đều dựa trên ảo tưởng: rượu giúp thư giãn, rượu giúp giảm stress, rượu giúp giao tiếp, rượu giúp ngủ ngon, rượu giúp “là chính mình”. Những ảo tưởng này không phải bẩm sinh; chúng được học, được lặp lại, và được củng cố qua trải nghiệm lệ thuộc.

Bước đầu tiên của phương pháp này là tháo gỡ những ảo tưởng đó. Rất nhanh thôi, bạn sẽ nhận ra rằng bạn không hề mất đi thứ gì cả. Ngược lại, bạn loại bỏ được một nguồn căng thẳng thường trực. Nhưng điều quan trọng nhất không phải là những lợi ích phụ này, mà là việc xóa bỏ niềm tin rằng cuộc sống sẽ trở nên trống rỗng hoặc tệ hơn nếu không có rượu bia.

Khi niềm tin đó tan biến — khi bạn thấy rõ rằng cuộc sống không những không nghèo nàn đi, mà còn ổn định và rõ ràng hơn — thì cảm giác thiếu thốn cũng biến mất. Lúc đó, việc không uống rượu không còn là một nỗ lực, mà chỉ đơn giản là trạng thái tự nhiên khi không còn lý do để uống.

Và đó chính là cốt lõi của phương pháp này: không phải là “bỏ rượu”, mà là không còn bất kỳ lý do hợp lý nào để tiếp tục lệ thuộc vào rượu bia nữa.