Thời điểm (Timing)

Ngoài sự thật hiển nhiên rằng cờ bạc không mang lại cho bạn bất kỳ lợi ích thực chất nào, và rằng rõ ràng bây giờ đã là lúc thích hợp để dừng lại, thì vấn đề “thời điểm” vẫn thường khiến nhiều người nghiện bối rối. Họ tin rằng nếu chọn sai thời điểm, việc thoát khỏi cờ bạc sẽ trở nên khó khăn hơn.

Xã hội thường coi cờ bạc như một hình thức giải trí, một thú vui vô hại, hoặc cùng lắm là hơi quá đà. Đây là một quan niệm sai lầm. Cờ bạc là một dạng nghiện ngập, một căn bệnh nguy hiểm, và là nguồn gốc của vô số tổn thất về tài chính, tinh thần và các mối quan hệ. Với nhiều người, điều tồi tệ nhất họ từng trải qua trong đời chính là bị mắc kẹt trong vòng xoáy nghiện cờ bạc này. Càng kéo dài, hậu quả càng nặng nề.

Trong nhiều năm, cờ bạc được xem nhẹ vì người ta không nhận ra sự khác biệt giữa những hình thức cá cược đơn giản trước đây và các hệ thống cờ bạc hiện đại được thiết kế tinh vi để kích thích liên tục. Dù vậy, bản chất vấn đề vẫn không nằm ở trò chơi, tiền bạc hay xác suất. Người nghiện cờ bạc không bị trói buộc bởi một nhu cầu vật lý thực sự, mà bởi một quá trình tẩy não: niềm tin rằng cờ bạc mang lại hứng thú, giải tỏa căng thẳng, hoặc cho họ một điều gì đó để bám víu. Một người thông minh vẫn có thể rơi vào cái bẫy này. Chỉ có kẻ ngu mới tiếp tục mắc bẫy khi đã nhìn ra nó. Và may mắn là hầu hết người nghiện cờ bạc không hề ngu; họ chỉ tự cho rằng mình yếu kém vì không dứt ra được. Mỗi người bị tẩy não theo một cách khác nhau, nên bề ngoài mới có vẻ như có vô số “kiểu” người nghiện khác nhau.

Mặc dù phương pháp này ban đầu được xây dựng để xử lý một dạng nghiện khác, nhưng điều đáng chú ý là triết lý cốt lõi của nó vẫn hoàn toàn hiệu quả khi áp dụng cho cờ bạc.

Nhiều người từng phản đối rằng: nếu bảo người nghiện cứ tiếp tục hành vi của mình trong khi đọc sách, họ sẽ trì hoãn hoặc không bao giờ đọc xong. Nghe thì có lý. Nhưng nếu ngay từ đầu bảo họ phải dừng lại lập tức, thì nhiều người thậm chí sẽ không bắt đầu. Người nghiện thường tin rằng mình có đủ ý chí, rằng trong mọi lĩnh vực khác họ đều kiểm soát được, và việc phải nhờ đến một phương pháp bên ngoài khiến họ khó chịu. Họ nghĩ: “Tôi có thể tự làm được, miễn là tôi vẫn còn cờ bạc trong lúc tìm cách dừng.”

Xã hội tin rằng cai cờ bạc là vô cùng khó khăn. Vậy khi gặp khó khăn, người nghiện cần gì? Chính là thứ mà họ tin là điểm tựa của mình: một ván bài, một kèo cược, một lần “gỡ gạc”. Vì thế, việc dừng cờ bạc trông giống như một đòn kép: không chỉ phải đối mặt với thử thách “cai”, mà còn mất đi cái chỗ dựa tinh thần mà họ tưởng rằng mình cần trong những lúc căng thẳng. Điểm then chốt của phương pháp này là bạn không phải “từ bỏ” thứ gì cả. Thay vào đó, mọi nỗi sợ và hoài nghi sẽ được tháo gỡ trước, để khi kết thúc lần đánh bạc cuối cùng, bạn không còn là nô lệ của nó nữa.

Hãy ghi nhớ điều này: bạn không từ bỏ bất kỳ thứ gì có giá trị. Ngược lại, bạn đang loại bỏ một gánh nặng.

Quay lại với “Thời điểm”. Trước hết, trong khoảng vài tuần, hãy quan sát và dự đoán những tình huống từng gắn liền với thói quen cũ: lúc rảnh rỗi, khi căng thẳng, khi buồn chán, khi có tiền trong tay, hoặc khi muốn “xả hơi”. Đừng cố gắng cắt giảm trong giai đoạn này. Bạn chưa cần dừng lại. Chỉ cần chú ý kỹ đến những gì thực sự xảy ra: cảm giác trống rỗng sau khi chơi, sự thất vọng khi thua hoặc khi thắng không mang lại thỏa mãn như mong đợi, sự bồn chồn, cáu kỉnh, và cảm giác thiếu hụt quay trở lại rất nhanh. Đó chính là cái gọi là “kích thích” của cờ bạc: một sự giải tỏa ngắn ngủi của cơn thiếu hụt do chính nó tạo ra.

Vậy thì, khi nào bạn sẽ bắt đầu? Nhiều người nghiện tin rằng họ nên chọn lúc cuộc sống nhẹ nhàng, thoải mái, khi họ không “cần” cờ bạc để giải tỏa. Nhưng chính vào những lúc đó, họ lại quên mất lý do vì sao mình muốn thoát khỏi nó. Sự thật là, bất kể bạn đang bận rộn hay rảnh rỗi, căng thẳng hay thư giãn, cơ chế nghiện vẫn y hệt nhau. Ngay cả trong những hoàn cảnh mà bạn từng nghĩ là “cần cờ bạc nhất”, không có điều gì thực sự thay đổi ngoài việc cái điểm tựa giả không còn được sử dụng nữa. Nhưng nếu nói thẳng ra như vậy, liệu bạn có làm theo không?

Hãy xem một so sánh đơn giản. Có người đến bể bơi, đứng rất lâu bên thành, thử nước từng chút một. Cuối cùng, họ vẫn phải xuống nước. Người khác nhảy thẳng xuống ngay từ đầu. Nước không lạnh hơn hay ấm hơn vì bạn chần chừ. Chỉ có cảm giác sợ hãi trong đầu là kéo dài thêm.

Từ đó, người ta có thể viết một chương về “thời điểm hoàn hảo”, rồi lật sang trang tiếp theo chỉ để thấy một từ duy nhất: “BÂY GIỜ”. Đây chính là điều khó chấp nhận nhất đối với người nghiện. Khi cuộc sống căng thẳng, họ nghĩ chưa phải lúc để dừng cờ bạc. Khi cuộc sống yên ổn, họ lại chẳng thấy cần thiết phải dừng.

Hãy tự hỏi mình hai câu hỏi đơn giản:

1. Khi bạn bắt đầu cờ bạc, bạn có quyết định rằng mình sẽ phụ thuộc vào nó suốt đời và không bao giờ dừng lại không? Tất nhiên là không.
2. Bạn có thực sự muốn tiếp tục phần đời còn lại của mình mà không bao giờ thoát ra được không? Tất nhiên là không.

Vậy thì khi nào? Ngày mai? Năm sau? Hay một ngày mơ hồ nào đó khi bạn “không còn muốn chơi nữa”? Với bất kỳ dạng nghiện nào, mong đợi đó là vô nghĩa. Sự thôi thúc không tự biến mất; nó chỉ được nuôi dưỡng và trở nên quen thuộc hơn. Chờ đợi một thời điểm “dễ dàng hơn” chỉ là một phần của cái bẫy.

Cái bẫy chết người nằm ở niềm tin rằng hiện tại không thích hợp, rằng ngày mai sẽ tốt hơn. Chúng ta thường phóng đại cái gọi là “căng thẳng” của cuộc sống hiện đại. Phần lớn những mối đe dọa sinh tồn thực sự đã biến mất từ lâu. Con người được trang bị đầy đủ để đối mặt với áp lực. Điều phá hủy cuộc đời của người nghiện không phải là trách nhiệm, công việc hay tuổi tác, mà là những điểm tựa tinh thần giả tạo mà họ bám vào.

Nếu bạn đã hiểu rằng mình không muốn mắc kẹt trong cái bẫy này đến hết đời, thì sớm hay muộn bạn cũng sẽ phải thoát ra. Cờ bạc không phải là thú vui hay thói quen vô hại; nó là một hình thức nghiện ngập. Và rõ ràng, việc dừng lại sẽ không trở nên dễ dàng hơn nếu bạn trì hoãn. Thời điểm duy nhất tồn tại để thoát khỏi cờ bạc chính là bây giờ — hoặc càng sớm càng tốt. Chỉ cần nhìn lại xem thời gian trôi nhanh đến mức nào, bạn sẽ thấy rằng không có lý do gì để tiếp tục kéo dài sự phụ thuộc này thêm một ngày nào nữa.