Để dừng chơi cờ bạc một cách đơn giản
Chương này nói về cách dừng cờ bạc theo cách dễ nhất có thể. Nếu bạn làm đúng những điều được nêu ra ở đây, việc dừng lại sẽ không hề nặng nề, thậm chí còn nhẹ nhõm. Tất cả những gì cần làm là:
- Đưa ra quyết định rằng bạn sẽ không bao giờ đánh bạc nữa.
- Không ủ rũ, không tiếc nuối. Chấp nhận và tận hưởng khoảnh khắc đó.
Có thể bạn đang nghĩ: “Nếu chỉ cần vậy, thì cần gì đến những phần còn lại?” Nếu nói như vậy ngay từ đầu, bạn sẽ rơi vào trạng thái nghi ngờ và tiếc nuối—thứ đã khiến bạn thất bại nhiều lần trước đây.
Cờ bạc là một cái bẫy tinh vi. Vấn đề cốt lõi của việc dừng cờ bạc không nằm ở những biến động hóa học nhất thời trong não, mà nằm ở sự tẩy não. Vì thế, trước hết cần tháo gỡ toàn bộ ảo tưởng và ngụy biện. Khi hiểu rõ bản chất của cái bẫy, bạn không còn phải vật lộn với nó.
Thay vì vô thức tìm đến sòng bạc, ứng dụng hay bảng kèo, tôi bắt đầu quan sát cảm giác và suy nghĩ của mình. Tôi nhận ra mình không hề “thích” cờ bạc. Nó căng thẳng, trống rỗng và nhục nhã. Tôi bắt đầu nhìn những người không đánh bạc—ở những nơi khác nhau, những người lớn tuổi chưa từng dính vào trò này. Trước kia, tôi cho rằng họ nhạt nhẽo, thiếu cảm giác mạnh. Nhưng khi quan sát kỹ, tôi thấy điều ngược lại: họ điềm tĩnh hơn, vững vàng hơn. Họ xử lý áp lực đời sống tốt hơn và dường như tận hưởng các mối quan hệ xã hội một cách tự nhiên. Họ không bị kéo căng bởi những chuỗi thắng–thua vô nghĩa.
Tôi nói chuyện với những người đã dừng cờ bạc. Trước đó, tôi luôn nghĩ họ buộc phải bỏ vì phá sản, gia đình tan vỡ hay áp lực nào đó, và sâu thẳm vẫn thèm quay lại. Một vài người nói rằng đôi khi có cảm giác trống trải thoáng qua, nhưng hiếm và không đáng bận tâm. Phần lớn nói thẳng: “Nhớ cờ bạc à? Không. Cuộc sống dễ thở hơn rất nhiều.” Họ không tự hành hạ mình vì quá khứ. Nhờ những cuộc trò chuyện đó, một ảo tưởng nữa sụp đổ: rằng tôi yếu đuối hơn người khác. Sự thật là bất kỳ ai rơi vào vòng lặp này cũng giống nhau.
Về bản chất, tôi tự hỏi: “Hàng triệu người không đánh bạc vẫn sống bình thường và ổn định. Tôi vốn dĩ đã không cần cờ bạc, vậy tại sao lại nghĩ rằng mình cần?” Tôi chưa từng nhận được lợi ích thực chất nào từ nó, và không có lý do gì để tiếp tục làm nô lệ cho một thói quen chỉ tạo ra thiếu hụt. Rồi tôi xác nhận điều này với chính mình:
“Dù cảm thấy thế nào, đây là lần cuối cùng.”
Ngay khoảnh khắc đó, tôi biết mình sẽ không quay lại. Tôi từng tin rằng sẽ phải trải qua một giai đoạn u ám, đầy vật vã. Nhưng điều đó không xảy ra.
Mất một thời gian tôi mới hiểu vì sao. Lý do là những “cơn đau cai” ghê gớm ấy không thực sự tồn tại. Thứ tạo ra chúng là sự nghi ngờ và do dự. Sự thật là: dừng cờ bạc rất đơn giản. Chỉ khi bạn vừa muốn nó, vừa cố ngăn mình không được có nó, sự khổ sở mới xuất hiện. Ngay cả người đang nghiện cũng có thể không đánh bạc trong nhiều ngày hoặc nhiều tuần. Cái làm họ khổ không phải là thiếu cờ bạc, mà là nỗi sợ khi nghĩ rằng mình đang “mất” thứ gì đó.
Vì vậy, chìa khóa là sự dứt khoát. Không phải hy vọng, mà là biết chắc rằng quyết định đã được đưa ra. Đừng để chỗ cho nghi ngờ. Khi không còn lưỡng lự, cảm giác trống rỗng cũng không có đất để phình to. Nhưng để có được sự chắc chắn đó, cần làm rõ vài điểm trước khi bắt đầu:
- Bạn hoàn toàn làm được. Bạn không khác ai cả, và không có thế lực nào “bắt” bạn phải đánh bạc ngoài chính bạn.
- Không có gì để từ bỏ. Cờ bạc không mang lại lợi ích thực chất nào ngay từ đầu. Cái gọi là “kích thích” chỉ là sự giải tỏa tạm thời của một cảm giác thiếu hụt do chính nó tạo ra. Khi dừng lại, bạn không mất gì; bạn chỉ ngừng tự làm mình thiếu thốn.
- Không có “chỉ một ván”, “chỉ thử vận may”. Cờ bạc là một phản ứng dây chuyền. Mỗi lần quay lại chỉ củng cố vòng lặp cũ và kéo dài sự trừng phạt.
- Đừng coi cờ bạc là trò tiêu khiển vô hại hay “ai cũng chơi”. Những khái niệm như “chơi có trách nhiệm”, “đánh cho vui”, “biết điểm dừng” là sản phẩm của sự tẩy não. Khi đã mắc nghiện, trò chơi này không đứng yên; nó chỉ có xu hướng nặng hơn. Thời điểm duy nhất để chấm dứt là ngay bây giờ.
- Tách biệt tình trạng nghiện—một thói quen thần kinh đã hình thành—khỏi con người của bạn. Nếu có cơ hội quay về trước khi bị cuốn vào vòng lặp này, bất kỳ người nghiện nào cũng sẽ chọn quay về. Bạn đang có cơ hội đó. Đừng nhìn việc dừng cờ bạc như một sự hy sinh; đó đơn giản là chấm dứt một thứ vốn dĩ không đem lại gì.
Khi bạn đưa ra quyết định rằng mình đã có lần đánh cuối cùng, ngay khoảnh khắc đó bạn đã là một người không đánh bạc. Người nghiện là kẻ đang tiếp tục tự hủy hoại cuộc đời mình bằng cờ bạc. Người không đánh bạc là người không làm điều đó.
Một khi quyết định cuối cùng đã được đưa ra, mục tiêu đã đạt được. Không có gì để chờ đợi. Đừng ngồi đó ủ rũ, đếm ngày cho “cơn nghiện qua đi”. Không có thứ gì cần phải qua cả. Cuộc sống vốn dĩ đã ổn ngay cả khi bạn còn nghiện, và nó chỉ trở nên dễ thở hơn khi bạn không còn tự đặt mình vào vòng lặp đó nữa.
Chìa khóa để việc dừng cờ bạc trở nên dễ dàng là sự chắc chắn tuyệt đối rằng bạn đã chấm dứt nó. Giai đoạn điều chỉnh sau đó—tối đa vài tuần—không phải là một cuộc chịu đựng, mà chỉ là thời gian để những liên kết cũ tự suy yếu vì không còn được “bôi trơn” nữa. Nếu góc nhìn của bạn đúng, điều này không hề khó.
Đến thời điểm này, nếu bạn đã thật sự mở lòng và hiểu những gì đã được phân tích trước đó, bạn đã phải đưa ra quyết định thoát khỏi vòng lặp này. Phản ứng tự nhiên lúc này nên là cảm giác nhẹ nhõm, thậm chí là hứng khởi—giống như một người vừa tháo được xiềng xích. Nếu thay vào đó bạn cảm thấy u ám hoặc bi quan, thì chỉ có thể vì một trong các lý do sau:
- Có điểm nào đó trong nhận thức của bạn chưa “ăn khớp”. Hãy tự hỏi lại: bạn có thực sự tin rằng cờ bạc không mang lại lợi ích thực chất nào không? Nếu còn nghi ngờ, nghĩa là một mẩu tẩy não vẫn chưa được tháo gỡ.
- Bạn sợ thất bại. Nỗi sợ này không đến từ thực tế, mà đến từ việc chưa nhìn thấu trò bịp. Cờ bạc là một trò bịp quy mô lớn. Người thông minh vẫn có thể mắc bẫy, nhưng chỉ khi đã nhìn rõ bản chất mà vẫn tiếp tục tự lừa mình, nó mới trở thành vấn đề.
- Bạn đồng ý với mọi lập luận nhưng vẫn thấy “khổ”. Cảm giác đó không phải là sự thật khách quan, mà là dư âm của cái nạng giả vừa bị rút đi. Một điều tốt đang xảy ra: bạn vừa thoát khỏi một nhà tù. Nếu bạn tiếp cận nó với tâm thế đúng—“Thật nhẹ nhõm khi tôi không còn đánh bạc nữa”—cảm giác trống rỗng đó sẽ không có gì để bám vào.
Điều duy nhất cần làm lúc này là giữ vững góc nhìn đó trong giai đoạn đầu. Không phải bằng ý chí, mà bằng sự rõ ràng. Sau giai đoạn này, bạn thậm chí không cần “giữ” nữa; cách nhìn đó sẽ trở thành mặc định. Lúc ấy, điều duy nhất khiến bạn băn khoăn là vì sao mình không nhận ra điều này sớm hơn.
Tuy nhiên, có hai cảnh báo quan trọng:
- Hãy trì hoãn “lần đánh cuối cùng” cho đến khi bạn đã đọc xong toàn bộ lập luận cần thiết. Nếu quyết định được đưa ra khi vẫn còn nghi ngờ, bạn sẽ biến nó thành một cuộc thử thách ý chí.
- Việc nhắc đến mốc vài tuần dễ gây hiểu lầm. Thứ nhất, bạn có thể vô thức tin rằng mình phải chịu đựng trong từng đó thời gian. Không cần. Thứ hai, hãy tránh bẫy suy nghĩ “cố chịu vài tuần rồi mọi thứ sẽ khác”. Không có phép màu nào xảy ra sau một mốc thời gian. Nếu bạn coi việc dừng cờ bạc là mất mát trong suốt thời gian đó, cảm giác mất mát sẽ vẫn còn sau đó. Ngược lại, nếu ngay từ bây giờ bạn có thể nói: “Tôi sẽ không bao giờ đánh bạc nữa, và điều đó hoàn toàn ổn”, thì sự cám dỗ sẽ tự tàn lụi.
Hãy nhìn theo cách này: não bộ luôn muốn duy trì hiện trạng. Nếu bạn tin rằng mình đang đánh mất một thứ “hay ho” khi dừng cờ bạc, bạn sẽ tất yếu cảm thấy tệ. Bạn không thể ép mình cảm thấy nhẹ nhõm nếu trong đầu vẫn tin rằng mình đang bị tước đoạt. Vì vậy, việc xóa bỏ ảo tưởng rằng cờ bạc cho bạn bất cứ điều gì là điều then chốt. Khi đó, bạn sẽ thấy rõ rằng không có sự đánh đổi nào cả.
Cờ bạc làm rối loạn tâm trí bằng cách tạo ra trạng thái nghi ngờ liên tục: nghi ngờ bản thân, nghi ngờ quyết định, nghi ngờ hiện tại. Nó hứa hẹn kiểm soát, hứng khởi và giải tỏa, nhưng thực chất chỉ duy trì cảm giác thiếu hụt để rồi “giải” nó trong chốc lát. Khi vòng lặp này chấm dứt, thứ lớn nhất bạn lấy lại không phải là tiền hay thời gian, mà là sự tự do khỏi vai trò nô lệ. Và đó mới là điều cốt lõi.