Lần chơi cuối cùng
Khi đã chọn được thời điểm, bạn đã sẵn sàng để quay lại trò chơi quen thuộc của mình lần cuối. Nhưng trước khi làm điều đó, hãy kiểm tra lại hai điểm cốt lõi sau:
- Bạn có thực sự tin chắc rằng mình sẽ thành công không?
- Cảm giác chủ đạo trong bạn lúc này là nặng nề, chán nản, hay là sự nhẹ nhõm vì sắp kết thúc một điều vô nghĩa?
Nếu còn bất kỳ sự do dự nào, hãy đọc lại cuốn sách này. Hãy nhớ: bạn chưa bao giờ chủ động chọn nghiện game. Bạn bước vào nó một cách vô thức, còn cái hệ thống đó thì được thiết kế để giữ bạn ở lại càng lâu càng tốt. Để thoát ra, bạn chỉ cần một quyết định rõ ràng và dứt khoát: rằng bạn sắp chơi lần cuối cùng, và sau đó thì xong.
Việc bạn đọc đến đây chỉ có một lý do: bạn thực sự muốn được tự do. Vậy thì hãy đưa ra quyết định đó ngay bây giờ. Hãy cam kết với chính mình rằng khi bạn thoát khỏi phiên chơi cuối cùng này — dù nó có quen thuộc hay trống rỗng đến đâu — bạn sẽ không bao giờ quay lại vòng lặp đó nữa.
Có thể bạn lo vì đã từng “thề” nhiều lần rồi mà vẫn thất bại. Có thể bạn sợ lần này sẽ khó chịu. Nhưng điều tệ nhất có thể xảy ra là gì? Bạn thất bại. Và nếu vậy, bạn không mất gì cả. Bạn chỉ có thể hiểu thêm mà thôi.
Hãy tạm gác nỗi sợ đó sang một bên. Sự thật là: việc dừng chơi game không hề khó, và bạn thậm chí có thể nhìn thấu toàn bộ quá trình này. Lần này, bạn không dựa vào ý chí, mà dựa vào sự hiểu rõ.
Nếu bạn muốn, hãy làm theo những bước sau — không phải như một nghi thức cai nghiện, mà như một hành động kết thúc nhận thức:
- Ngay lúc này, hãy đưa ra một quyết định dứt khoát, và tin vào nó.
- Vào game quen thuộc của bạn một cách tỉnh táo. Quan sát kỹ mọi thứ: vòng lặp nhiệm vụ, phần thưởng lặp lại, những kích thích được “đánh bóng”, những nỗ lực không ngừng của hệ thống để giữ bạn ở lại. Tự hỏi một cách nghiêm túc: niềm vui thật sự nằm ở đâu?
- Khi bạn thoát game, đừng làm điều đó với suy nghĩ kiểu “tôi không được chơi nữa” hay “tôi bị cấm chơi nữa”. Hãy thoát với một nhận thức rất khác: “Thật nhẹ nhõm. Mình đã xong rồi. Mình không còn bị hệ thống này điều khiển nữa. Mình sẽ không bao giờ phải quay lại cái vòng lặp này nữa.”
- Hãy biết rằng trong vài ngày tới, có thể sẽ xuất hiện một cảm giác mơ hồ nào đó — như thiếu thiếu, bồn chồn, hoặc một ý nghĩ “chơi một chút chắc không sao”. Cảm giác này thường bị gọi nhầm là “thèm dopamine”, nhưng điều đó không đúng. Cơ thể bạn không thiếu thứ gì cả. Thứ đang lên tiếng chỉ là một thói quen nhận thức cũ, được hình thành từ lần chơi đầu tiên và được duy trì bởi mọi lần chơi sau đó.
Nếu trong vài ngày tới bạn có cảm giác “muốn chơi một chút”, não bộ bạn chỉ có hai cách để diễn giải nó.
Một là: nhìn đúng bản chất của cảm giác đó — một khoảng trống tâm lý do chính hệ thống game tạo ra, và tự nói với mình: “Tốt quá. Mình đã là người không chơi game rồi.”
Hai là: tin rằng mình đang thiếu một thứ gì đó, và chuẩn bị tinh thần để chịu đựng cảm giác thèm khát đó suốt phần đời còn lại.
Hãy nghĩ kỹ xem. Có hợp lý không khi vừa nói “mình không bao giờ muốn chơi game nữa”, rồi lại dành cả đời để nói “mình thèm chơi game quá”? Đó chính là trạng thái của những người “cai bằng ý chí”: không chơi, nhưng không bao giờ được tự do.
Sự then chốt không nằm ở việc chơi hay không chơi, mà ở chỗ bạn còn tin rằng game mang lại điều gì cho bạn hay không.
Người không nghiện game không cần dùng ý chí để “không chơi”. Họ đơn giản là không có nhu cầu chơi. Không có xung đột nội tâm. Không có sự thiếu thốn. Và đó chính là trạng thái bạn đang nhắm đến.
Bạn không cần phải chờ đến khi “hết thèm” mới trở thành người không chơi game. Mọi chuyện đã hoàn tất ngay khi bạn kết thúc phiên chơi cuối cùng đó và không còn nuôi dưỡng niềm tin sai lầm về game nữa. Ngay lúc này, bạn đã là một người không chơi game.
Bạn sẽ duy trì trạng thái đó miễn là:
- Bạn không nghi ngờ quyết định của mình.
- Bạn không chờ đợi để “cảm thấy mình là người không chơi game”. Chờ đợi chỉ tạo ra ám ảnh.
- Bạn không cố gắng ép mình không nghĩ về game, hay chờ một “khoảnh khắc đặc biệt” nào đó.
- Bạn không thay thế bằng các hệ thống game tương tự khác.
- Bạn nhìn những người còn mắc kẹt trong game đúng với bản chất của họ — là những người đang bị điều kiện hóa — và không ghen tị với họ.
Dù là ngày tốt hay ngày tồi, đừng thay đổi cuộc sống của bạn chỉ vì bạn đã dừng chơi game. Nếu bạn làm vậy, bạn đang biến một sự giải thoát thành một sự hy sinh — và điều đó là không cần thiết. Bạn không từ bỏ cuộc sống. Bạn cũng không từ bỏ bất kỳ niềm vui thật nào. Bạn chỉ rời khỏi một cái lồng tinh vi.
Nếu trong những ngày tới, hay thậm chí nhiều năm sau, ý nghĩ về game thoáng xuất hiện, hãy nghĩ đơn giản như sau:
“Tốt. Mình không còn chơi game nữa.”
Một cảnh báo cuối cùng
Không ai, nếu được quay lại thời điểm trước khi bị cuốn vào game với sự hiểu biết hiện tại, lại chọn bắt đầu cả. Rất nhiều người đã dừng chơi game trong thời gian dài, sống hoàn toàn ổn định, rồi lại quay lại chỉ vì một suy nghĩ nhỏ: “chắc mình kiểm soát được rồi.”
Đây là cái bẫy cuối cùng.
Việc dừng chơi game có thể dễ. Nhưng chính vì dễ, việc bắt đầu lại cũng dễ không kém — nếu bạn quên mất bản chất thật của nó.
Hãy ghi nhớ một nguyên tắc đơn giản cho cuộc đời mình: không quay lại các hệ thống game tự duy trì vòng lặp kích thích – phần thưởng, vì bất kỳ lý do gì. Lần “chơi thử một chút” đó sẽ không mang lại cho bạn điều gì mới mẻ. Nó không giải tỏa khó chịu nào cả. Nó chỉ khởi động lại toàn bộ hệ thống cũ — và kéo theo một chuỗi lựa chọn quen thuộc mà bạn đã quá hiểu.